کلینک ارتوپدی

چگونه مانع ایجاد عوارض ناشی از خونریزی مفصلی در هموفیلی شویم

هموفیلی بیماری است که بر اثر کمبود عوامل انعقادی خون ایجاد می‌شود. در این بیماری فرد استعداد خونریزی دارد. خونریزی مکرر در مفاصل بزرگ بیمار موجب بروز درد و تورم شده و پس از مدتی بیمار دچار خشکی مفصل می‌شود.

 

روش های کاهش عوارض مفصلی در هموفیلی

بهترین و موثرترین راه برای کاهش بروز عوارض ذکر شده پیشگیری از ایجاد خونریزی مفصلی است و بهترین راه آن استفاده از فاکتورهای خونی است. استفاده از فاکتورهای خونی یعنی همان پروتئین هایی که بدن فاقد آن است در واقع نوعی درمان جایگزینی است. با این کار بدن به میزان کافی فاکتور های انعقادی خواهد داشت تا بتواند مانع از خونریزی شود.

با این حال اگر به هر دلیلی خونریزی مفصلی ایجاد شد با انجام اقدامات زیر میتوانیم شدت آسیب های احتمالی را کم کنیم.

 

استراحت و حرکت ندادن اندام موجب قطع خونریزی می‌شود

بالا نگه داشتن اندام موجب می‌شود تا فشار خون در اندام کم شده و خونریزی هم کم شود. این کار همچنین به جذب خونریزی کمک می‌کند.

سرد کردن مفصل برای کاهش خونریزی

کمپرس کردن مفصل برای کاهش ادامه خونریزی

خارج کردن خون از مفصل

استفاده از داروهای ضد التهاب برای کاهش التهاب مفصل

تحریک الکتریکی عضلات اطراف مفصل برای کند کردن روند ضعیف شدن عضلات

فیزیوتراپی بصورت انجام نرمش های کششی تقویتی برای جلوگیری از خشک شدن مفصل

 

درمان عوارض مفصلی ایجاد شده در هموفیلی چیست

وقتی عوارض مفصلی بدنبال خونریزی های مکرر مفصلی ایجاد شد می‌توان با انجام اقداماتی مشکلات بیمار را کاهش داد که مهمترین آنها عبارتند از

فراوانی عوارض هموفیلی در مفاصل بدن

 

 

سینووکتومی Synovectomy

سینووکتومی به معنای برداشتن بافت سینوویال از درون مفصل است. گرچه بعد از سینووکتومی این بافت مجددا رشد می‌کند ولی به اندازه بافت قبلی نرسیده و عروق خونی آن هم به آن اندازه زیاد نمی‌شوند. با انجام سینووکتومی درد مفصلی بیمار کم شده، مفصل کمتر خونریزی می‌کند و روند تخریبی مفصل کند شده و یا متوقف می‌شود.

انواع مختلف سینووکتومی عبارتند از:

سینووکتومی رادیواکتیو : در این روش موادی مانند فسفر 32 یا ایتریوم 90 را به داخل بافت سینوویال تزریق می‌کنند و این مواد رادیواکتیو موجب کاهش سلول های بافت سینوویال می‌شوند. این روش البته از لحاظ تئوری خطر ایجاد سرطان را دارد.

سینووکتوی با استفاده از آرتروسکوپی : در این روش با استفاده از آرتروسکوپ بافت سینوویال مفصل را خارج میکنند

سینووکتومی باز : در این روش با انجام عمل جراحی باز بافت سینوویال خارج می‌شود.

 

 

تعویض مفصل

در مواردی که مفصل کاملا تخریب شده و درد بیمار شدید باشد می‌توان از جراحی تعویض مفصل استفاده کرد. این اعمال جراحی بیشتر در مفاصل ران و زانو انجام می‌شوند. در حدود 90 درصد بیماران هموفیلی که تعویض مفصل انجام داده‌اند مفصل مصنوعی تا حدود ده سال کار می‌کند.

 

خشک کردن مفصل

عمل خشک کردن یا جوش دادن یا فیوژن Fusion مفصل به این معنا است که غضروف باقیمانده دو سطح مفصلی را در حین جراحی خارج کرده و سپس دو سر استخوان را در کنار هم قرار داده و با پیچ و پلاک به هم متصل می‌کنند. پس از مدتی دو استخوان به هم جوش خورده و هیچ حرکتی نسبت به هم نخواهند داشت. این عمل گرچه درد مفصل را از بین می‌برد ولی با انجام آن حرکت مفصل هم از بین خواهد رفت.

 

شکستگی و هموفیلی

بنظر می‌رسد بیماران مبتلا به هموفیلی که تراکم استخوان آنها کم شده است استعداد بیشتری به شکستگی دارند. حدود نیمی از شکستگی در بیماران هموفیلی در استخوان ران است. درمان شکستگی در بیماران هموفیلی تفاوتی با دیگران ندارد.

 

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”